TÍNH THẤM MAO MẠCH

TÍNH THẤM MAO MẠCH

Nội mạc mao mạch không phải là “trơ như bức vách gỗ”, nó là loại màng lọc linh hoạt, có tính thấm khác nhau, kiểm soát sự trao đổi giữa máu và dịch ngoại bào.
– Khi màng ở trạng thái bình thường, sẽ cho các phân tử không lớn (nước, tinh thể, các axit amin, urê) đi qua, nhưng vẫn chặn được các phân tử protein.
Trong điều kiện bệnh lý, sẽ tăng tính thấm của màng tế bào mao mạch, cho phép các phân tử protein của huyết tương có thể thấm qua nội mạc.
Sự khác biệt này giải thích hiện tượng bài tiết và tái hấp thu ở mao mạch.
Lượng chất lỏng thông qua thành mao mạch được điều khiển bởi các yếu tố sau:
Tổng diện tích bề mặt bộ lọc:
– A. Krogh tính rằng tổng diện tích bề mặt các mao mạch của một người trưởng thành là 6.300 m2, tức chiều rộng băng lọc là 1m và chiều dài hơn 6,3 km.
Đây là một yếu tố quan trọng đối với các quá trình trao đổi chất, nó được điều chỉnh nhờ sự thay đổi đường kính mao mạch (khi có bệnh gút, tiểu đường, thấp khớp mãn tính, viêm động mạch).
Tính thấm của chính thành mạch:
– Màng nội mạc thấm hơn rất nhiều so với màng khác trong cơ thể.
Ở con ếch, màng nội mạc thấm gấp 300 lần so với màng của tế bào khác, và lớn 100 lần hơn so với màng hồng cầu.
Áp lực trên cả hai mặt của màng nội mạc:
– Áp lực từ bên ngoài và bên trong được thực hiện theo hai hướng ngược nhau, đẩy máu ra bên ngoài màng lọc.
Nhưng áp lực máu thường xuyên ở chế độ dao động, gây ra xen kẽ hút vào và đẩy ra, nên quá trình trao đổi chất đặc trưng cho cuộc sống tồn tại.
Các dao động này luôn tự thiết lập quanh điểm cân bằng, đến mức nhà sinh lý học nổi tiếng Claude Bernard nhận xét “chúng xuất phát từ sự cân bằng thường xuyên và chính xác, như cái cân nhạy nhất”.
BS Dư Quang Châu
Chủ tịch Chi hội Giáo dục Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng TCLT
Viện trưởng Viện Bấm huyệt TCLT
(Còn tiếp)