Kiến thức đại cương về Bấm huyệt Thập Chỉ Đạo

I- Đại cương 

           

Hiện nay trên thế giới đã và đang phổ biến 03 loại bấm huyệt:

            1- Bấm theo huyệt của châm cứu: thay vì dùng kim châm thì dùng ngón tay kích thích (bấm) vào huyệt, phương pháp này phổ biến ở các nước có truyền thống xử dụng châm cứu (nhất là các nước vùng Đông Nam Á ).

            2 – Bấm vào các điểm (huyệt) ở vùng phản xạ theo hệ thống phản chiếu (Reflexology) ở các vùng bàn tay, bàn chân… nổi bật nhất là trường phái ở Mỹ, Âu châu… với E. Ingham, Carter…

            3 – Bấm theo kinh nghiệm riêng, đặc biệt trong võ thuật, phổ biến nhiều ở Nhật Bản, Ấn Độ…

            Riêng tại Việt Nam, ngoài 2 phương pháp bấm theo kinh điển và theo hệ phản chiếu trên, còn phổ biến 1 phương pháp bấm huyệt ‘Thập chỉ đạo’, tuy giống hình thức bấm huyệt theo kinh nghiệm nhưng lại có rất nhiều nét độc đáo, có thể đại diện cho trường phái bấm huyệt riêng của Việt Nam, xứng đáng góp phần vào lãnh vực Bấm huyệt của thế giới.

II- Tên Gọi

            Thập 十= 10, Chæ 指,趾 = ngón tay, ngón chân.

            Đạo 道= con đường, phương pháp.

Phương pháp bấm huyệt này, sử dụng cả 10 ngón tay để kích thích huyệt vị, vì vậy gọi là Thập chỉ đạo.

Ban đầu, phương pháp này được đặt tên là ‘Thập thủ đạo’, tuy nhiên, theo chúng tôi, xét về ngữ văn thì chữ ‘chỉ’ xác đáng hơn là chữ ‘thủ’ dù chữ thủ cũng có nghĩa là tay (nhưng được hiểu là cánh tay hơn là ngón tay).

III- Lịch Sử       

             Theo lời Lương y Huỳnh Thị Lịch, người sáng lập ra phương pháp bấm huyệt Thập chỉ đạo, thì phương pháp này do người cha nuôi Pakistan của Bà truyền dậy cho. Sau đó, kết hợp với những gì mà Bà đã tự học hỏi và nghiên cứu được… đã giúp Bà tìm ra và sáng tạo được phương pháp bấm huyệt độc đáo này.

            Tuy nhiên, nếu dựa vào tên gọi của đa số các huyệt: Cao thống, Ấn lâm, Trung nhĩ… có thể thấy rằng đa số tên huyệt đều là danh từ Hán cổ, vì vậy, phương pháp này chịu ảnh hưởng khá nhiều của nền y học đông phương.

Nhiều huyệt có tên nghe rất lạ: Khô khốc, Tinh ngheo, Khư nai… dường như là từ phiên âm của một thứ tiếng nào xuất phát từ Á châu, Ấn Độ…

Những cách khoá và thủ pháp bấm rất gần với võ thuật, xuất xứ từ phương Đông.

Lương y Huỳnh thị Lịch sinh ngày 15.08.1927 tại Nam Định (Hà Nam Ninh ), còn được gọi là ‘Bà thầy Cầu Bông, Bà thầy Hàng Xanh ‘ theo địa danh và cơ sở mà Bà hành nghề.

            Khoảng đầu thập niên 70, có khá nhiều người đến cơ sở của bà xin theo học phương pháp này (thời gian đầu đa số là các tu sĩ), tuy nhiên, mãi cho đến đầu năm 1983, theo yêu cầu của Sở y tế tỉnh Tiền Giang, bà thầy Lịch mới chính thức mở một khóa

hướng dẫn theo phương cách thừa kế nền y học cổ truyền. Qua khóa học này, những bí quyết chính về điều trị và các huyệt đạo mới được đem ra phổ biến công khai.

            Tuy nhiên kể từ đó, không còn lớp học nào được triển khai để hoàn chỉnh lại phương pháp này.

            Ngày 19.01.2007 (ngày 2 tháng chạp năm Đinh Hợi), bà Huỳnh Thị Lịch đã qua đời, hưởng thọ 80 tuổi, để lại nhiều mến thương và tiếc nuối của bệnh nhân cũng như những người muốn nghiên cứu về phương pháp bấm huyệt độc đáo này. Tuy nhiên, điều bức xúc nhất là môn học này không có người thừa kế chính thức và có nguy cơ sẽ bị quên lãng theo thời gian…